Σίγουρα η κυρά της Ρω είναι μια εμβληματική παρουσία στη νεότερη ελληνική ιστορία γιατί με επιμονή και υπομονή έμεινε επί δεκαετίες στο νοτιανατολικό όριο της πατρίδας μας για να σηκώνει καθημερινά τη σημαία μας και να δηλώνει με αυτό τον τρόπο την ελληνικότητα του τόπου αλλά και την αποφασιστικότητα για αγώνα εάν αυτό αμφισβητηθεί. Το γεγονός αυτό έφερε στη συλλογική μνήμη η θεατρική παράσταση ‘’Η κυρά της Ρω’’ που ερμηνεύει αριστοτεχνικά η εξαίρετη και ταλαντούχα ηθοποιός Φωτεινή Μπαξεβάνη που ζωντανεύει μπρος μας αυτή την ηρωίδα και συγκινεί.
Το ΡΗΤΟ-ΑΡΡΗΤΟ επικοινώνησε με τη Φωτεινή Μπαξεβάνη και μας μίλησε για την κυρά της Ρω, για θέματα που αναδεικνύονται μέσα από το έργο αλλά και για τη νέα παράσταση ‘’Το παγκάκι’’ που πρωταγωνιστεί με το Γιώργο Κιμούλη.
1.Ηρωισμός: Πώς τον ορίζετε; Υπάρχει σε συγκεκριμένες στιγμές και συνθήκες ή μπορούμε να τον δούμε και στην καθημερινότητα των ανθρώπων;
Κανείς δε γεννιέται ήρωας. Ούτε ξυπνάει ένα πρωί και λέει τι θα κάνω για να με γράψει η ιστορία. Ο ήρωας δρα κάτω από μια προσωπική πίστη, από μια ανθρώπινη πίστη και ανάγκη της οποίας το αποτέλεσμα είναι μια σειρά πράξεων που σηματοδοτούν μια ηρωική πράξη. Όλες οι πράξεις που έκανε τον είπαν ήρωα. Όλα ξεκινάνε λοιπόν από μια ανθρώπινη πίστη.
2.Πόσο νιώθετε αυτή τη γυναίκα και τι αποτελεί αυτός ο ρόλος για σας;
Η Δέσποινα Αχλαδιώτου ήταν μια πάρα πολύ δυναμική γυναίκα και το βλέπουμε σε όλη την πορεία της ζωής της. Ενώ ήταν από πλούσια οικογένεια στην Αστυπάλαια, πήγε σχολείο όμως παντρεύτηκε το βοσκό του πατέρα της κάτι που ήταν ανεπίτρεπτο για την εποχή αφού οι άνδρες της οικογένειας επέλεγαν το γαμπρό των κοριτσιών. Έδειξε από μικρή τη δυναμική της θέση: παντρεύτηκε τον άντρα της καρδιάς της και στη συνέχεια νοίκιασαν βοσκότοπους στη Ρω και πήγαν μαζί εκεί με τα ζωντανά τους. Δεκατρία χρόνια μετά έφυγε από καρδιά ο άντρας της και αυτή παρέμεινε εκεί. Είναι πολύ συγκινητικό να ξέρεις και να το βλέπεις στην παράσταση, το βράδυ που τον βάζει μόνη της στη βάρκα και άρχισε να κάνει κουπί που δυστυχώς της έφυγε και στη συνέχεια τους μάζεψαν κάποια ψαροκάικα. Επέστρεψε βέβαια στη Ρω και μάλιστα όταν οι Εγγλέζοι σύμμαχοι εκκένωσαν το Καστελόριζο ενόψει των γερμανικών βομβαρδισμών και μετέφεραν τον πληθυσμό στη Μέση Ανατολή αυτή παρέμεινε στη Ρω και έζησε μέχρι το θάνατό της στον τόπο που διάλεξε και έζησε με τον άντρα που αγάπησε . Έναν τόπο που τον υποστήριξε μέχρι το τέλος. Ήταν τελικά μια δυναμική παρουσία και με μεγάλη πίστη σ΄ αυτά που αποφάσισε και επέλεξε στη ζωή της. Αυτό βέβαια με έχει επηρεάσει πάρα πολύ και εφόσον τα κατάφερε, δίνει μια πίστη σε μένα και τους θεατές ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε. Και φυσικά αυτή η σκέψη αποτελεί πηγή δύναμης.
3.Πόσο δύσκολο είναι να είστε μόνη σας στη σκηνή με έναν τέτοιο απαιτητικό ρόλο; Πού στοχεύετε;
Δεν είχα ξανακάνει μονόλογο. Είχα βέβαια κομμάτια μονολόγων μέσα σε άλλα έργα και πραγματικά ήταν ένα δύσκολο εγχείρημα. Είναι μια δύσκολη διαδικασία ο μονόλογος αλλά μια παράσταση δε φτιάχνεται μόνο από τον ηθοποιό που είναι πάνω στη σκηνή. Δουλεύει μια ομάδα ανθρώπων για να βγει ένα ωραίο αποτέλεσμα και μάλιστα αυτό το οποίο είδατε. Οπότε στη διαδικασία του ανεβάσματος δεν ήμουν μόνη και στη σκηνή υπάρχει ένας τσελίστας με το βιολοντσέλο του ο οποίος έχει όλη τη μουσική και τους ήχους της παράστασης. Έτσι πραγματικά δε νιώθω καθόλου μόνη γιατί το κείμενο είναι τόσο όμορφο, γεμάτο εικόνες, πυκνά γραμμένο ώστε την ώρα που εξιστορώ αυτή την ιστορία νιώθω τους θεατές και αυτοί με νιώθουν χωρίς να μιλάμε ο ένας στον άλλο και αντιλαμβάνομαι αμέσως τις αντιδράσεις τους και πώς παρακολουθούν ό,τι συμβαίνει στη σκηνή. Επομένως δε νιώθω μόνη μου. Πίστευα πως είναι κάτι πολύ μοναχικό ο μονόλογος αλλά δεν είναι.
4.Πιστεύετε ότι σήμερα η τέχνη είναι συλλογική διαδικασία ή έχει αποκτήσει ατομικότητα και ανταγωνιστικότητα;
Στην τέχνη ανάλογα το είδος, έχουμε διάφορες τέχνες που συνεργάζονται για να βγάλουν ένα ενιαίο αποτέλεσμα μιας παράστασης. Είναι πολύτεχνη διαδικασία. Ένας συγγραφέας θα γράψει ένα έργο, ένας συνθέτης θα κάνει μια πρωτογενή δημιουργία. Όλοι ξεκινάνε από το μηδέν για να δημιουργήσουν κάτι. Σ΄ εμάς ήδη υπάρχει μια ιδέα, ένα θεατρικό κείμενο πάνω στο οποίο συνεργάζονται όλες οι τέχνες για να βγει το αποτέλεσμα.
5.Ο ηθοποιός και γενικότερα ο καλλιτέχνης παραμερίζουν το εγώ τους (που μπορεί να είναι φιλαυτία ή προβολή) στη δημιουργική τέχνη που υπηρετούν. Πιστεύετε ότι αυτό συμβαίνει πάντα;
Πάντα η αλήθεια. Υπηρετείς όσο πιο αληθινά μπορείς το ρόλο, το χαρακτήρα αυτόν που υποδύεσαι. Δεν υπάρχεις εσύ αλλά ο χαρακτήρας που πρέπει να αποδοθεί όσο πιο αληθινά γίνεται με κομμάτια της ψυχής σου. Δεν το κάνεις για να προβληθείς εσύ αλλά για να αποδώσεις όσο πιο αληθινά και πειστικά το χαρακτήρα που υποδύεσαι. Αυτή η πίστη μου και η θέση μου για την υποκριτική τέχνη.
6.Πόσο οι άνθρωποι σήμερα και οι εκάστοτε κρατούντες έχουν τη δύναμη, τη θέληση, την πίστη να υποστηρίξουν τις αρχές και τις αξίες τις ανθρώπινες και να αγωνιστούν γι΄ αυτές;
Όταν κάποιος είτε βρίσκεται σε θέσεις εξουσίας είτε επηρεάζει με τις αποφάσεις του μια μεγάλη ομάδα ανθρώπων φυσικά πρέπει να έχει στη σκέψη του και να είναι και θέση του το καλύτερο που θα μπορούσε να γίνει γι΄ αυτό το σύνολο των ανθρώπων. Ο μόνος τους στόχος οι καλύτερες συνθήκες ζωής του συνόλου. Αν οι πράξεις μας μπορούν να επηρεάζουν ένα γενικότερο σύνολο ανθρώπων τότε οφείλουμε να το υπολογίζουμε και να είμαστε προσεκτικοί. Βλέπουμε δηλαδή αυτό που κάνει η Δέσποινα Αχλαδιώτη το να κατοικήσει στη Ρω και να κρατήσει αυτό το μέρος ελληνικό ως μόνη κάτοικός του ότι κάνει μια τεράστια διαφορά στα σύνορα της Ελλάδας και της Ευρώπης αντίστοιχα. Ή ένα πιο απλό παράδειγμα, αν ο καθένας μας μολύνει το περιβάλλον τότε αυτό επηρεάζει τους ανθρώπους με τους οποίους συμβιώνουμε. Έτσι λοιπόν πρέπει ακόμα και στις απλές καθημερινές πράξεις της ζωής μας να ενεργούμε ώστε να μην επηρεάζουμε αρνητικά ή να μην επιβαρύνουμε τους συνανθρώπους μας.
7.Έχετε πει σε συνέντευξή σας ότι οι άνθρωποι πριν πάρουν την εξουσία είναι καλοί. Μετά όμως ξεχνούν τον υπόλοιπο κόσμο μόλις καθίσουν στην καρέκλα. Πιστεύετε ότι έτσι συμβαίνει ή ότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα;
Δε θυμάμαι μέσα σε ποια συνθήκη το είχα πει αλλά αυτό που μπορώ να πω είναι ότι γενικά οι θέσεις εξουσίας έχουν να κάνουν με μια ιδιαίτερη σοφία. Δηλαδή θα πρέπει ό,τι κάνουν από αυτές τις θέσεις να υπηρετεί το συλλογικό συμφέρον.
8.Από που αντλείτε δύναμη στις δύσκολες στιγμές της ζωής σας;
Από τη σκέψη ότι τα πράγματα κάνουν κύκλους και τα δύσκολα θα περάσουν και δεν είναι βέβαια πάντα έτσι. Χρειάζεται υπομονή (όχι όμως παραίτηση) και μια προσπάθεια για να καλυτερέψουμε τα πράγματα ο καθένας μας ξεχωριστά. Από τα δύσκολα παίρνουμε μαθήματα αρκεί να το αντιλαμβανόμαστε και να μην κάνουμε πάλι τα ίδια λάθη. Να μην είμαστε με σταυρωμένα τα χέρια. Δεν είναι δηλαδή μια αφελής αισιοδοξία, έχει μια βάση. Από τα άσχημα μαθαίνουμε και προσπαθούμε να τα διορθώσουμε για να πάει η ζωή μπροστά. Δεν είναι εύκολη διαδικασία αλλά είναι η μόνη που μπορεί να αλλάξει τα πράγματα και καθετί στη ζωή μας να γίνει καλύτερο. Χρειάζεται προσπάθεια για να βελτιωθούν όλα. Δεν αλλάζουν από μόνα τους.
9.Τι έχετε αποκομίσει από τα σχόλια των θεατών για την παράσταση;
Ένα μεγάλο μάθημα από αυτή την παράσταση: να καταφέρουμε να γιορτάσουμε τη ζωή. Χαίρομαι που οι θεατές κλαίνε. Είναι ένα κλάμα που τους ανακουφίζει και τους λυτρώνει και στη συνέχεια έχουν μια όρεξη να ζήσουν τη ζωή τους με όλη τους τη δύναμη. Να χαρούν αυτό το δώρο που λέγεται ζωή.Μιλήστε μας σχετικά με την παράσταση ‘’Το παγκάκι’’. Είναι έργο του Αλεξάντερ Γκέλμαν. Χαίρομαι πολύ που συνεργάζομαι με το Γιώργο Κιμούλη και είναι η πρώτη φορά που βρισκόμαστε μαζί επί σκηνής. Σπουδαίος ηθοποιός, εξαίρετος καλλιτέχνης και είναι πολύ μεγάλη μου χαρά που συνταξιδεύουμε σε ένα τέτοιο έργο το οποίο πραγματεύεται τη μοναξιά των ανθρώπων, των ζευγαριών και το κατά πόσο μπορούν δυο άνθρωποι να είναι μαζί και πώς θα μπορούν να το επιτύχουν με τα ψέματα που λένε ο ένας στον άλλο. Οι παραστάσεις θα συνεχιστούν μέχρι το τέλος Μαϊου .
Το ΡΗΤΟ-ΑΡΡΗΤΟ σε ευχαριστεί και σου εύχεται καλή επιτυχία και δύναμη και στις δύο παραστάσεις (Το παγκάκι, Η κυρά της Ρω) Φωτεινή Μπαξεβάνη.