Συνέντευξη Δήμητρας Παπαδήμα

nikos
Απnikos
16 λεπτά ανάγνωσης

1.Πόσο καθοριστικά είναι τα παιδικά χρόνια στη ζωή ενός ανθρώπου;;; Μπορεί ωριμάζοντας στη συνέχεια να απαλλαγεί από κακούς δαίμονες και άσχημα βιώματα με ατομική προσπάθεια, κατά κύριο λόγο, και μια μικρή και ουσιαστική βοήθεια;;;

Είναι καθοριστικά χρόνια. Αυτό λέω και μέσα από την παράσταση. Ειδικά η μητέρα παίζει καθοριστικό ρόλο. Κατ’ αρχάς γεννιέσαι, βγαίνεις μέσα απ’ αυτήν. Δεν είναι τυχαίο. Γιατί αν αυτή δεν παίξει το ρόλο της όπως πρέπει – γιατί ρόλος είναι αυτός της μητέρας – σε σημαδεύει. Πρέπει να είσαι πολύ δυνατός για να ανταπεξέλθεις μετά γιατί οι πληγές ή τα κενά είναι μεγάλα. Η Δέλτα δεν κατάφερε να τα ξεπεράσει. Βέβαια ήταν και μια ιδιοσυγκρασία περίεργη. Ήθελε βοήθεια η γυναίκα αυτή και κυρίως ήθελε τη μάνα από πάνω της. Για μένα τα παιδικά χρόνια είναι πολύ καθοριστικά και πρέπει να είσαι πολύ δυνατός, πρέπει να είσαι τέρας από αντοχή για να το ξεπεράσεις και να συνεχίσεις. Και πάλι δε θα είσαι στο δρόμο που έχουν φτιάξει για σένα ο κόσμος. Δεν ανήκεις εδώ στον κόσμο που ζούμε, ανήκεις στο ιδεατό. Ποτέ δεν είχες την προσοχή της μάνας, οπότε ποτέ δε σε καλύπτει τίποτα. Αλλά τουλάχιστον να μην πέφτεις στα λάβδανα, τα ναρκωτικά αλλά να γίνεσαι μαχητής. Εγώ προτιμώ να γίνομαι μαχητής. Και η Κοτοπούλη που είχε δύσκολα παιδικά χρόνια μαχήτρια μεν αλλά και αυτή με ουσίες.

2. Πιστεύεις ότι σήμερα μια γυναίκα που δέχεται παρενόχληση στη δουλειά της και αντιστέκεται και προστατεύει τον εαυτό της, θα γίνει αντικείμενο σεβασμού και δεν θα απολυθεί;;;

Με τα χρόνια θα γίνει αντικείμενο σεβασμού και μιλώ εκ πείρας, θα είναι πολύ ωραίο το παιδί ν’ ακούει << η μαμά σου, μα τι προσωπικότητα>>. Είναι πολύ σημαντικό. Αλλά παρόλα αυτά της κρατάνε αυτοί που κινούν τα νήματα. Εγώ αυτό βλέπω, αυτό το παιδί μου βιώνει. Δηλαδή δε γίνεται μια Πηνελόπη Δέλτα που κανείς δεν την έχει προσεγγίσει με αυτό τον τρόπο, να αντιμετωπίζεται έτσι από τους ισχυρούς, απ’ αυτούς που κινούν τα νήματα, ακόμα κι απ’ αυτό το ίδιο το κράτος. Στα βιβλία μαθαίνουμε για την Πηνελόπη Δέλτα. Δεν είναι δυνατόν να μη γυρίσει κάποιος να πει <<τι κάνει αυτή εδώ πέρα. Αυτή εδώ πέρα κάτι κάνει. Εδώ πέρα αυτή μας λέει κάτι>>. Γιατί πιστεύω ότι αυτή η παράσταση είναι και για τα σχολεία. Μιλάμε για κακοποίηση των γονιών, πώς φέρονται στα παιδιά τους και πώς γίνονται αυτά βίαια. Όλα ξεκινούν από την οικογένεια. Είναι μια παράσταση, ένα κείμενο που θα μπορούσε να διδάσκεται στα σχολεία. Εγώ θα κοιτάξω τώρα το χειμώνα να κάνω παραστάσεις και στα σχολεία και να κάνω συζητήσεις με τα παιδιά. Γιατί τους ανοίγεις τα μάτια. Δεν κάνεις κάτι άλλο. Βλέπεις ότι ο γονιός είναι άνθρωπος, έχει τις ιδιοτροπίες του. Οπότε ναι μεν σε σέβονται αλλά σου κρατάνε. Αυτό δε σημαίνει τίποτα. Για κάποιο λόγο. Εγώ δεν ασχολούμαι πια. Όποιος κατάλαβε, κατάλαβε. Βέβαια τα μετά θάνατον λόγια φοβερά για μένα δε θα υπάρξουν. Θα μπει ρήτρα. Ή θα πλουτίσει η κόρη μου ή θα με αφήσουν στην ησυχία μου.

3.Σου αρέσει να λες αλήθειες ή να τις ακούς;;;

Εγώ δεν ξέρω τίποτα άλλο από την αλήθεια. Από μικρή ήμουν έτσι ασυνείδητα, δεν το είχα συνειδητοποιήσει. Εγώ νόμιζα ότι όλος ο κόσμος λέει την αλήθεια. Αυτό δεν είναι το ζητούμενο; Αυτό δε μας μαθαίνουν στα σχολεία; Να λέμε την αλήθεια, να μη στρεβλώνουμε τα πράγματα; Βγαίνει το παιδί και μετά λέει: Δεν πρέπει να πω την αλήθεια… Πώς να μη γίνονται τα παιδιά όπως εξελίσσονται; Με αυτά που γίνονται στα σχολεία… τόσο λάθος η παιδεία.

4.Πιστεύεις ότι ένας καλλιτέχνης πρέπει να μιλάει για την εποχή του;;;

Νομίζω ότι γενικά ένας καλλιτέχνης πρέπει να μιλάει για την εποχή του. Σαν συγγραφέας πρέπει να μιλάει για την εποχή του. Μπορεί να κάνει συγκρίσεις αν έχει διαβάσει για παλιότερες εποχές και να βλέπει ότι τα πράγματα αλλάζουν τόσο όσο. Αλλάζουν προς το χειρότερο, προς το καλύτερο ποτέ. Γιατί κάποτε υπήρχε ένας ψευτοσεβασμός, μια ψευτοεκτίμηση για την οικογένεια, προς τους θεσμούς. Τώρα δεν υπάρχει τίποτα. Λοιπόν κάποτε βλέπετε πώς τραγουδούσαν οι τραγουδιστές πχ θυμάμαι ο Τομ Τζόουνς με το κουστουμάκι του, οι Μπητλς και αυτοί με τα κουστουμάκια τους. Τώρα βλέπετε πώς βγαίνουν και τραγουδούν. Τώρα έχει ξεφύγει το πράγμα. Οπότε λοιπόν ο καλλιτέχνης, γιατί καλλιτέχνες υπάρχουν πολλοί, δεν είναι έτσι. Έχουμε δώσει μεγάλη έννοια στη λέξη καλλιτέχνης, την έχουν κάνει λάστιχο, την τραβάνε από δω κι από κει. Ο καλλιτέχνης είναι αυτός που βλέπει και θέλει έναν καλύτερο κόσμο και προσπαθεί γι’ αυτό. Μου λένε <<νομίζεις ότι θα φτιάξεις τον κόσμο; Όχι, λέω, αλλά θέλω να βλέπω τη βλακεία του κόσμου και να γελάω>>. Γιατί να θλίβομαι; Αλλά καλλιτέχνες δεν υπάρχουν. Είναι μετρημένοι στα δάχτυλα και αυτοί που υπάρχουν τους κρύβουν. Έχουν τον τρόπο και τους κρύβουν και αφήνουν αυτά τα καημένα, που είναι για λύπηση τα περισσότερα, όχι βέβαια ότι δεν υπάρχουν και εξαιρέσεις, και τα οποία πιστεύουν ότι είναι καλλιτέχνες. Οι καλλιτέχνες δε λένε την αλήθεια για την εποχή μας. Είναι τσογλάνια και δεν είναι καλλιτέχνες εκτός μικρών εξαιρέσεων.

5.Μπορούν οι άνθρωποι να αλλάξουν την ιστορική τους πορεία;;;

Ότι βάζεις ένα στίγμα, το βάζεις. Αλλά να αλλάξεις κάτι δε μπορείς. Ας πούμε, θυμάμαι σε μια εκπομπή πέρυσι το καλοκαίρι ( έκανα την Κοτοπούλη ) και είχα βγει σε μια εκπομπή και είπα γι’ αυτά τα σαλόνια που απλώνετε παιδιά στις παραλίες, τι είναι; Θέλω να κάτσω στην άμμο, να λερωθώ και μετά το επόμενο καλοκαίρι δόθηκε εντολή να μαζευτούν όλα αυτά από τις παραλίες. Το να λέει κάτι ένας καλλιτέχνης που βλέπει και θαυμάζει τη φύση, που δε λέει τι μάρκα είναι αυτός ο καναπές και τι μάρκα τσάντα φοράει, τότε ο καλλιτέχνης μπορεί να βάλει το στίγμα του. Όπως ο Γιάννης Μποσταντζόγλου θα βάλει το στίγμα του ως άνθρωπος με ήθος και μοναδικός καλλιτέχνης και πάνω απ’ όλα άνθρωπος με ήθος.

6.Γιατί τον τελευταίο καιρό ανεβάζεις γυναικείες βιογραφίες;;;

Πιστεύω ότι η ιστορία η πραγματική μαθαίνεται μέσα από τις βιογραφίες. Αφού λοιπόν είμαι γυναίκα (με πολλή χαρά θα έπαιζα και το Δραγούμη γιατί μου ταιριάζει τέλεια), στις άλλες βέβαια βρίσκω πολλά κοινά και με τη μια και με την άλλη. Αγρίμι κι εγώ αγρίμι κι η Πηνελόπη Δέλτα. Την Ιστορία δεν τη γράφουν οι ιστορικοί που είναι βαλτοί και καθοδηγούμενοι. Τη γράφουν άνθρωποι που έζησαν εκείνη την εποχή που έζησαν και αναλύουν τον εαυτό τους και την ύπαρξη τους μέσα σ’ εκείνη την εποχή. Έτσι γράφεται πολύ καλύτερα και μαθαίνεται η Ιστορία για να την καταλάβει οποιοσδήποτε. Εγώ έχω τρέλα με τις βιογραφίες, όχι μόνο για τους Έλληνες αλλά για όλους και για άντρες και για γυναίκες. Βέβαια δε μπορώ να παίξω τους ανδρικούς ρόλους, αν και θα έπρεπε. Ο Δραγούμης μου ταιριάζει απόλυτα στο χαρακτήρα. Αυτόν που το φυσάει ο άνεμος, πάει από δω πάει από κει. Έτσι είναι η ζωή. Γι’ αυτό ανεβάζω βιογραφίες. Είναι σχολείο, εφόσον δεν κουκουλώνεται. Έχω διαβάσει ξένες βιογραφίες όπου οι άνθρωποι παρουσιάζονται με τα προτερήματα τους, τα ελαττώματα τους. Εδώ, ενώ μου έχουν πει να παίξω σε μεγάλα σχολεία ιδιωτικά την Πηνελόπη Δέλτα όπως και για την ΕΡΤ που το πρότεινα για μίνι σειρά, η απάντηση ήταν <<Μμ, λίγο κλωτσάει το πολιτικό θέμα>>. Γιατί κατηγορείται ο πατέρας της ότι σκότωσε το Δραγούμη και ο Δραγούμης ήταν υπεύθυνος που συνέλαβαν τον πατέρα της. Υπήρχε μια κόντρα και αντί να πουν <<ελάτε να το εξηγήσουμε αυτό>> το θάβουν. Στις βιογραφίες των ξένων δεν τα βλέπω αυτά, είναι πιο ξεκάθαρα. Η Πηνελόπη Δέλτα όταν έμαθε για το θάνατο του Δραγούμη έσκισε τα ημερολόγια της στα οποία έγραφε μάλλον γι’ αυτό το θέμα και τον πατέρα της. Και τώρα βέβαια δεν έχουμε τέτοιου είδους εμπλοκές και συμπλοκές; Γιατί να μην το μάθει το παιδί στο σχολείο και να πει <<κοίταξε βρε παιδί μου, δε μπορεί να υπάρχει καμιά πρόοδος στην ανθρωπότητα;>>. Τώρα στα διάφορα κοινοβούλια βρίζονται σα να είναι στις αλάνες. Αυτό θέλω να κάνω με τις βιογραφίες: να κάνω πιο ξεκάθαρα τα πράγματα και ειδικά με τη νεολαία. Και αυτό είναι με το βιβλίο μου ‘’Όλα Μαύρα’’. Γράφει ακριβώς για την εποχή μας, γι’ αυτό το στημένο πράγμα που ζούμε, αυτό που χάνει το παιδί τη μάνα και η μάνα το παιδί. Γι’ αυτό βλέπουμε τα παιδιά να κοπανιούνται από τα δώδεκα, και γιατί ο γονιός χάνει το μπούσουλα σ’ αυτή τη ζωή και σκέφτεται πώς θα μεγαλώσει μέσα σε όλα αυτά το παιδί του. Πρέπει να μάθει να αμύνεται, να χτυπάει γιατί πώς θα επιβιώσει. Κάποτε που μεγάλωνα την κόρη μου, ήταν της μόδας ένα σίριαλ και με ρώτησαν αν η κόρη μου το βλέπει. Απάντησα ότι δεν την αφήνω να βλέπει τηλεόραση και μου είπαν (έγκυρος ηθοποιός) ότι πάω να την κάνω βλαμμένο. Δε θέλω να κάνω τη διαφορετική αλλά κι εγώ σκέφτομαι μήπως δεν έκανα καλά που δεν την άφηνα να δει και το παιδί μου τώρα απορεί με τον κόσμο: Ειδικά με τον κόσμο του θεάτρου.

7.Ποια είναι η άποψη σου για την πολιτική και τους πολιτικούς;;;

Τους λυπάμαι γιατί δεν είναι άνθρωποι. Είναι μηχανές. Απορώ πώς ζούνε, πώς ξυπνάνε το πρωί. Άραγε ξυπνάνε; Πώς κοιμούνται; Χαίρονται με κάτι; Είναι για λύπηση, γιατί κανένας νοήμων άνθρωπος δε θα έκανε τέτοια πράγματα για τον πλανήτη όπως κάνουν αυτοί. Και πιστεύω ότι πρέπει να είναι ‘’κάπως’’, μαστουρωμένοι, φτιαγμένοι, ντοπαρισμένοι, κάτι πρέπει να είναι. Δεν ανήκουν στο ανθρώπινο είδος. Κάπου αλλού ανήκουν. Εγώ νιώθω οίκτο γι’ αυτούς τους ανθρώπους. Γιατί δε μπορώ να νιώσω κάτι άλλο. Διαφορετικά πρέπει να πάρω το όπλο και να βγω έξω. Ακούς και λένε κάποια λόγια, μιλάνε μια έτσι μια αλλιώς. Και ειδικά αυτά τα δελτία που όλοι έχουν το ίδιο προσωπείο. Έφτιαξα μια γελοιογραφία όπου λέω << ‘’μαμά θέλω να γίνω ηθοποιός’’ Και η μαμά ‘’γίνε πρώτα πολιτικός για να αποκτήσεις εμπειρία’’>>. Αυτοί είναι οι ηθοποιοί για Όσκαρ. Είναι για λύπηση. Πρέπει να κοιτάμε τον εαυτό μας. Δε μπορούμε να κάνουμε τίποτα. Πληρώνουμε τους φόρους και ενώ ήμουν πέντε μέρες εδώ, μου ήρθε 149 ευρώ η ΔΕΗ. Όταν διαμαρτυρήθηκα μου είπαν μήπως έγινε λάθος ή μήπως δεν πλήρωσα τον προηγούμενο λογαριασμό. Αλλά μόλις δουν το όνομα Παπαδήμα παθαίνουν ένα σοκ. Κάνω χιούμορ γιατί μόνο με αυτό μπορούμε να ζήσουμε. Συνεχίζω το χειμώνα με την Πηνελόπη Δέλτα, το Πορτραίτο και αν κάποιος μου ζητήσει το Αγρίμι θα το παίξω.

8.Σε μια συνέντευξη σου στο OLAFAQ όταν ρωτήθηκες ποιο είναι το ιδανικό σημείο της Αθήνας για να διαβάσεις ένα βιβλίο, απάντησες απολύτως κανένα. Αντίθετα παίρνοντας χάπια αντοχής θα παρατηρούσα και θα έγραφα το γελοίο της ανθρώπινης ύπαρξης. Δίχως σταματημό! Μήπως αυτή η άποψη είναι υποκειμενική ή είναι τελικά μια επιβεβαιωμένη πραγματικότητα;;;

Υποκειμενική βέβαια για μένα αλλά εγώ θέλω να βλέπω την αλήθεια. Όταν κατεβαίνω στην Αθήνα και βλέπω παντού άστεγους, ζητιάνους, ναρκομανείς, τι να θαυμάσω από την Αθήνα; Μόνο τσιμέντο, βρώμα, σκουπίδια. Εγώ το μισώ το κέντρο στην Αθήνα. Εννοώ δε μου ταιριάζει καθόλου, είναι ένας σκουπιδότοπος. Και όλο αυτό με τις μπούργκες χωρίς να έχω κάτι με όλα αυτά. Να τους βοηθήσω βέβαια, να τους φέρω και στο σπίτι μου αλλά η εγκατάσταση τους εδώ να γίνει με μια νοικοκυροσύνη. Πας στην περιοχή του Εθνικού και λες πού είμαι τώρα, σε ποια χώρα ζω; Βέβαια δεν καταλαβαίνουμε πώς γίνονται όλα αυτά. Η Ιταλία, άκουσα, γεμίζει την Αλβανία με μετανάστες. Δε μου αρέσει καθόλου αυτή η Αθήνα τώρα αλλά αυτή που βλέπαμε στις ασπρόμαυρες ταινίες. Αυτή ήταν η Ελλάδα.

9.Τι είναι αυτό που σου δίνει δύναμη να προχωράς στη ζωή ;;;

Το μυαλό μου. Δεν έχω τίποτα άλλο και τη φύση. Με τη φύση έχω πολύ καλή σχέση. Είμαι πολύ ρεαλίστρια και από την άλλη πουλί στον άνεμο. Αλλά δύναμη μου δίνει το μυαλό μου γιατί είμαι μεν εύθραυστη κατά βάθος αλλά έχω ένα πολύ δυνατό μυαλό που με σώζει.

10.Το ‘’Όλα Μαύρα’’ ή ‘’ Μαύρο Χιούμορ’’ τι προσφέρει στον Αναγνώστη;;;

Μέσα από αυτό ο αναγνώστης βλέπει ότι σ’ αυτό τον τάφο που ζούμε, στην καταπάτηση των πάντων, της ύπαρξης γενικά που δεν ξέρουμε ποιοι είμαστε πια, μπορούν τα νιάτα και μέσα από την τέχνη, το πείσμα τους, να βγουν νικητές. Γιατί για μένα αυτή η λέξη ‘’θέλω να είμαι νικητής στη ζωή’’, δε σημαίνει να έχω τους από κάτω και να τους πατάω αλλά να γεράσω και να λέω στον εαυτό μου ‘’τα κατάφερες’’. Έστησα τόσες παραστάσεις ολομόναχη ενώ όλοι με κοίταζαν είτε σαν γυναίκα είτε σαν καλλιτέχνη με ανοιχτό το στόμα και δεν άπλωσε κανείς το χέρι να με βοηθήσει. Και το έκανες μόνη σου και έρχονται άνθρωποι απλοί και σου λένε ‘’τι ήταν αυτό; Τι εμπειρία κα Παπαδήμα!’’. Έτσι μ’ αυτό τον τρόπο καταλαγιάζει η ψυχή μου. Όταν μου στέλνουν από διάφορες πόλεις και μάλιστα νέοι που διαβάζουν για τις πανελλήνιες και μου λένε πόση δύναμη πήραν από τα βιβλία. Τι είναι λοιπόν αυτό για μένα; Το λέω και ανατριχιάζω. Τι δύναμη είναι αυτό; Tο ‘’Όλα Μαύρα’’ λοιπόν, είναι πως σε μια σάπια κοινωνία μπορούν τα νιάτα να στήσουν ένα όνειρο δικό τους. Ας είναι και όνειρο και ας παλέψουν να πραγματοποιηθεί, όσο μπορεί. Δεν τους θέλω μαστουρωμένους και εκπορνευμένους. Τους θέλω νικητές.

Μοιραστείτε το άρθρο